Maxaa ka mid ah wararka beena ah ee ku saaban Corona ee ku fiday Afrika

Coronavirus: Wararka beenta ah ee Afrika ku fiday maxaa ka mid ah?

Dalalka Afrika waxaa sii kordhaya tirada dadka horta leh ee uu ku dhacayo fayraska Coronavirus, dawladaha badankooduna waxay haatan dhaqan geliyeen kala fogaansho bulsho oo dadka lagu dirqiyayo in aanay is dhex gelin.

Iyaga oo weliba heegan u ah in ay cirka isku shareerto tirada dadka qaadaya fayraska, ayaa hadana waxa jira warar marin habaabin ah oo qaaradda oo dhan ku fidayay.

1. Talaalka Laguma tijaabinayo dadka Afrikaanka ah

Waxa socda warar aad loog fidinayo baraha bulshadu ku xidhiidho ee internet-ka oo tibaaxaya in dadka Afrikaanka ah laga dhiganayo ushii ceelka la iskaga dayayey oo lagu tijaabinayo talaalka Coronavirus. Hase ahaatee wararkaasi waa been. Maba jiro talaal loo helay Covid-19, tijaabooyinka socda ee hor dhaca ah dalalka laga wado dhamaantood mid Afrikaan ahi kuma jiro. Lama garanayo halka ay ka soo baxeen wararkaa beenta ahi laakiin dulucdoodu waxa weeyi in dalalka reer Galbeedku ay marka hore ku tijaabinayaan talaalka dadka Afrikaanka ah si loo hubsado in ka hortag leeyahay iyo in kale.

Wararkaa beenta ah waxa ka mid ah muuqaal Youtub lagu baahiyey oo haweenay Af-Faransiis ku hadlaysaa leedahay ” Waxa haatan la helay talaal la siinayo dhammaan Afrikaanka laakiin aan wadamada reer Galbeedka midkood na la geynin, markaa waxaan ka codsanayaa walaalahayga Afrikaanka ah in aanay qaadan talaalkaa”. Waxa muuqaalkaa la daawaday 20,000 oo goor iyo dheeraad, dadka daawadayna waxay halka faallada lagu qoro badankoodu ku sheegayaan in ay taageersanyihiin aragtidaa.

Muuqaal kale oo Youtube lagu baahiyey ayaa isna sidaas oo kale ku andacoonaya in talaalka marka hore la iskaga tijaabinayo Afrikaanka si loo ogaado in aanu dhibaato lahayn iyo in kale inta aan wadamada hodanka ah dadkooda la siin.

Cabsida laga qabo tallaalku maaha wax ugub ah weliba marka la eego bulshooyinka markooda hore ba shakiga ka qaba dhakhtarrada. Dalalka Afrika ee Af-Faransiiska ku hadla ee haatan ku tidhi ku teentaa talaalka Covid-19 ku fiday waxa hore u soo maray in sidan oo kale warar been ah loog fidin jiray talaalka Ebola oo wax wayn ka tarayn in cudurkaa la xakameeyo.

2. Diirka Madoobi iskama caabiyo Covid-19

Waxa jiray hadal dadku ku dhegeen oo lagu faafiyey baraha bulshada kaas oo ah in sida jidhku iskaga caabiyayo cudurkani ku xidhantahay midabka diirka.

13-kii Maarij ayaa wasiirka caafimaadka Kenya dadka uga digay beenta ah “dadka diirka madoobi ma qaadaan Coronavirus”.

Prof Thumbi Ndung’u oo ka tirsan kulliyadda caafimaadka ee Nelson R Mandela ee Durban oo aanu waraysanay ayaa yidhi “haba yaraatee ma jirto caddayn loo hayo waxaas, run ahaantiina waxaan aragnaaba in dadkii madoobaa uu ku dhacayo cudurku”.

3. Koob bigays ahi ma daweeyo Coronavirus

In uu qofku harraadka iska biiyaa waa arin lagama maarmaan u ah caafimaadksiisa, laakiin sida dadka qaar ay sheegayaan shaah bigays ahi ma daweeyo oo lagaga ma bogsdado Covid-19

Sida ay ku tebisay warbaahinta gudaha ee Kenya, dadka dalkaas ayaa isku dirayey telefoonno oo sheegayey in ay shaah bigaysa iskaga daweeyaan coronavirus qofkii sidaa yeeli waayaana uu uba dhiman karo cudurkaa.